第八冊  94頁

裝一盞燈,為什麼?為了要看得見室內的一
切;開一扇窗戶,為什麼?為了要看得見窗
外的世界。

看得見,才能感到安心。人情世故看得見,
才能把人際關係經營好;看不見人我關係,
冒冒失失,就會衝撞別人。因此,做人眼睛
要亮,心眼要開,才能看得見世道安危;
將心比心,互換立場,才能看得見別人。

別人的表情,是歡喜,是惱怒,要看得見;
自己的心裡,是好心,是歹念,也要看得
見。能看得見現在,也要看得見未來;能看
得見別人,也要看得見自己。看得見物,
也要看得見心;看得見壞,也要看得見好。

佛教講悟道前後的三個階段:﹁看山是山,
看水是水;看山不是山,看水不是水;看山
又是山,看水又是水。﹂都是看得見。

是山是水,看得見;不是山,不是水,也很
清楚。看得見,不是只用肉眼去看,人有五
眼:肉眼、天眼、慧眼、法眼、佛眼。人的
肉眼見近不見遠,見前不見後,見外不見
內,見晝不見夜,見上不見下,而且眼睛會
老化,會病變,所以人要以慈眼、慧眼、
法眼、佛眼來看內外,看遠近、看好事、
看善事、看美事。

有的人雖有眼睛,但是看不清世道人心;
有的人雖然眼盲,但他看得到世路坎坷,
看得清人生的路應該怎麼走法。

有一球員,雖然深度近視,但是每投必中,
因為他是用心眼來投球。木匠測量水平線,
都是用一隻眼去看,可見獨眼看得正確。
男女交往,在未結婚前要用雙眼去看,考慮
結婚的時候應用一隻眼來看,結了婚以後最
好就不要看,不看對方的缺點,只要想到對
方的美好。

照相,焦距要對準,才能看得見目標,才能
按下快門,照好一張相片;超車,看得見對
方有無來車,才能保障安全。做人,不能沒
有因果觀念,不能沒有道德仁義;沒有因果
觀念的人看不見未來,沒有道德仁義的人看
不見人情。人生的路,看得見自己的目標,

才有希望,看得見自己的理想,才有未來。

《人間福報》二○○二年二月十九日


ทำไมต้องติดตั้งโคมไฟสักดวง ก็เพื่อจะได้
มองเห็นสิ่งต่างๆในห้อง ทำไมต้องเปิดหน้าต่าง   ก็เพื่อจะได้เห็นโลกภายนอกวางใจเพราะ
มองเห็น มองเห็นอารมณ์จิตใจ รู้เหตุที่มาที่ไป
จะได้วางตัวถูกต้อง ถ้ามองไม่เห็นความสัมพันธ์
ของมนุษย์ หลับหูหลับตาเข้าไป  คงได้กระทบ
กระทั่งกับคนอื่นเข้า ดังนั้นเป็นคนต้องหูตาสว่าง 
สายตาต้องไว  จึงจะมองเห็นอันตรายบนทาง
ข้างหน้า การเอาใจเขาใส่ใจเรา  แลกเปลี่ยน
จุดยืนกัน จึงจะมองเห็นความต้องการของกัน
และกัน ต้องมองเห็นอารมณ์ที่ผู้อื่นแสดงออก
มาว่าเขากำลังดีใจ  หรือเคืองโกรธ จิตใจของ
ตนเองเป็นจิตใจที่ดี  หรือมีอคติ  ก็ต้องมองให้
ชัดเช่นกัน สามารถมองเห็นปัจจุบัน  ก็ต้อง
มองเห็นอนาคต   สามารถมองเห็นผู้อื่น ก็ต้อง
มองเห็นตนเอง มองเห็นวัตถุ  ยังต้องมองเห็น
จิตใจด้วย มองเห็นที่ดีและมองเห็นที่ไม่ดีด้วย
พระพุทธศาสนาสอนเรื่องสามขั้นตอนก่อนการ
บรรลุธรรมว่า "เห็นภูเขาเป็นภูเขา เห็นน้ำเป็นน้ำ  
เห็นภูเขาไม่ใช่ภูเขา เห็นน้ำไม่ใช่น้ำ  เห็นภูเขา
ก็เป็นภูเขา   เห็นน้ำก็เป็นน้ำ" เป็นธรรมะที่ว่าด้วย
การมองเห็นล้วนๆ จะเป็นภูเขาเป็นน้ำ  ก็มองเห็น จะไม่ใช่ภูเขา ไม่ใช่น้ำ ก็ชัดเจนเช่นกัน การมอง
เห็น  ไม่ได้หมายถึงการใช้ตาเนื้อไปมอง   

มนุษย์มีจักษุ ๕  คือ
มังสะจักษุหรือตาเนื้อ  ทิพยจักษุหรือตาทิพย์  
ปัญญาจักษุ  ธรรมจักษุ และพุทธจักษุ   
ตาเนื้อของมนุษย์มองเห็นใกล้มองไม่เห็นที่ไกล
มองเห็นข้างหน้ามองไม่เห็นข้างหลัง เห็นข้าง
นอกไม่เห็นข้างใน เห็นกลางวันไม่เห็นกลางคืน  
เห็นบนไม่เห็นล่าง อีกทั้งสายตามีการถดถอย
เจ็บป่วยเปลี่ยนแปลง ดังนั้นมนุษย์จึงต้องใช้
ทิพยจักษุ ปัญญาจักษุ ธรรมจักษุ  และพุทธจักษุ
มามองข้างนอกข้างใน  มองใกล้มองไกล  มอง
เรื่องดี มองเรื่องกุศล  มองเรื่องสวยงาม

คนบางคนแม้ว่าจะมีดวงตา   แต่มองไม่ทะลุถึง
ใจคน   คนบางคนแม้ดวงตามืดบอดแต่เขามอง
เห็นหลุมบ่อที่อยู่ตรงหน้า มองเห็นชัดเจนว่า
หนทางชีวิตข้างควรจะเดินอย่างไร มีนักบาส
คนหนึ่ง  แม้ว่าสายตาสั้นมากแต่ทุกครั้งที่ชู๊ต
ลูกบอลจะลงแป้นอย่างแม่นยำ เป็นเพราะเขา
ใช้ใจชู๊ตลูกบอล    ช่างไม้วัดระดับแนวเส้นมักจะ
เล็งด้วยตาข้างเดียว เห็นได้ว่าตาข้างเดียวมอง
ได้เที่ยงตรงกว่า ชายหญิงรักกัน   ก่อนแต่งงาน
ใช้สายตาทั้งคู่มองกัน เวลาตัดสินใจจะ
แต่งงานกัน  ควรใช้ตาเดียวมองกัน หลังแต่งงาน
แล้วถ้าให้ดีไม่ควรมองเลย อย่าไปมองข้อด้อย
ของฝ่ายตรงข้ามขอให้คิดแต่ด้านที่สวยงามก็พอ
เวลาถ่ายรูป  ต้องตั้งเลนส์กล้องให้ตรง  กะระยะ
ให้ดีกดชัตเตอร์ให้ไวให้นิ่ง  จึงจะได้ภาพที่
สวยงาม เวลาจะขับรถแซงขึ้นหน้า เพื่อความ
ปลอดภัย ต้องดูว่ามีรถสวนทางมาหรือเปล่า   
เป็นคนจะต้องมีทัศนะคติของบาปบุญคุณโทษ   จะต้องมีคุณธรรมจริยธรรม คนที่ไม่รู้จักบาปบุญ
คุณโทษ  มองไม่เห็นอนาคต คนที่ไม่มีคุณธรรม
จริยธรรม  มองไม่เห็นน้ำใจคน   บนหนทางชีวิต
ต้องมองเห็นเป้าหมายของตนเอง   จึงจะมี
ความหวัง มองเห็นอุดมการณ์ของตนเอง  
จึงจะมีอนาคต