第六冊  289頁

世間上最可貴的就是生命,最殘忍的就是殺
生。
生命依其過去善惡業因所感得的果報正體,
有天上飛的,有水中游的,有陸上爬的,
有山中走的;也有的生命是兩棲,或是多
棲,乃至無足、兩足、多足等類別。

在各種生命當中,有的生命是獨立的,有的
生命是共生的,也有的生命是寄生的。甚至
有的生命是有形的,有的生命是無形的,
例如靈界的眾生,鬼魂神仙是無形的;有的
生命是會動的,有的生命是不動的,例如桌
椅、花草樹木是不動的。

所謂生命,都是在時間之流,甚至在空間之
流、在情愛之流中。世間上,有的生命為了
維持自己的生存,不惜侵犯他人的生命來供
己所需,例如大魚吃小魚;有的生命則以一
己之力量,換取萬千大眾的富樂,例如古今
中外的賢臣良將,乃至一些服務人群的宗教
師等。

但是同樣是人,也有的人憑一己之權勢,
犧牲眾人的生命來滿足他的欲望;有的人則
是犧牲自己萬千的榮華富貴,只為維護世界
的和平,跟萬千的生命共同存在。有的人用
自己的生命完成自己的事業,所謂﹁立德、
立功、立言﹂;有的人用自己的生命,維護
國家大眾的生存,讓國家興隆、人民富樂。

好人的生命,都會受到大家的祝福,希望他
長命百歲;壞人的生命則是人人詛咒:怎麼
還不死!生命,總要展現出多采多姿,要有
意義、有價值。生命的價值,是以一己之生
命,帶動無限生命的奮起、活躍。

英國的柏克說:﹁生命在閃光中見出燦爛,
在平凡中見出真實。﹂宇宙之中,青山綠
水、花開花謝,都有生命。有的人用美的藝
術、用音樂的聲音、用建築的力學,甚至科
學家用他的發明來展現生命。

生命的價值就是愛,生命的意義就是惜,
例如一件衣服,一張桌椅、一台冷氣機、
一輛汽車,你好好的愛惜它,不隨便破壞,
讓它多使用幾年,就是延續它的生命。

大自然裡到處都有生命,所謂﹁三界唯心,
萬法唯識﹂,例如時辰鐘表,我用心、用智
慧去製造它;如果沒有我的心智,如何能
成?所以時鐘裡有我的生命存在。一棟房
屋,因為我的設計、監工才能成就,房屋
中就有我的生命存在。甚至你認為花草樹木
沒有生命嗎?你對花草樹木歌唱、讚美,
花草樹木就會開得更鮮豔;如果你責罵它,
它就會黯然失色。所以︽佛光菜根譚︾說:
﹁春天不是季節,而是內心;生命不是軀
體,而是心性。﹂當你把生命融入到大化之
流中,宇宙大化都會跟著你起舞、跳動,
是則何時不是生命的春天呢?


《人間福報》二○○一年十月六日


สิ่งที่มีคุณค่าที่สุดในโลกนี้คือชีวิต
สิ่งที่โหดเหี้ยมที่สุดคือการฆ่าสิ่งมีชีวิต
       
ชีวิตเป็นไปตามกฎแห่งวิบากกรรม  บ้างก็บินอยู่
บนท้องฟ้า บ้างแหวกว่ายในน้ำ  บ้างคลานไปบน
พื้นดิน  บ้างอยู่บนป่าเขา บ้างเป็นพวกครึ่งบก
ครึ่งน้ำ  ตลอดจนประเภทไม่มีขา  สองขา หรือ
หลายขาเป็นต้น  ในบรรดาชีวิตที่หลายหลาก
เหล่านี้ บางชีวิตอยู่ได้ตามลำพัง  บางชีวิตอยู่กัน
เป็นหมู่ และบางชนิดเป็นพวกกาฝาก  ยังมี
ประเภทที่มีรูป  และไร้รูป เช่นพวกโอปปาติกะ  
พวกภูตผีวิญญาณ  พวกนี้คือประเภทไร้รูป บาง
ชีวิตเคลื่อนไหวได้ บางชีวิตไม่เคลื่อนไหว เช่น
โต๊ะ เก้าอี้ ดอกไม้ใบหญ้า พวกนี้ไม่เคลื่อนไหว
       
ชีวิต  เป็นประเภทของกาลเวลา   ประเภทของ
ความรัก  ในโลกนี้บางชีวิตเป็นไปเพื่อความอยู่
รอดของตนเอง จึงรุกรานชีวิตอื่นเพื่อสนองความ
ต้องการของตน  เช่นปลาใหญ่กินปลาเล็ก แต่
บางชีวิตกลับใช้กำลังของตนแลกมาซึ่งความสุข
ของสรรพสัตว์นับพันนับหมื่น  เช่นวีรชนคนกล้า
นับแต่โบราณมาทั้งในและต่างประเทศ ตลอดจน
นักเผยแพร่ศาสนาบางส่วนที่ให้บริการปวงชน
เป็นต้น

แม้ว่าจะเป็นคนเหมือนกัน แต่ก็มีบางคนที่ยึดถือ
อำนาจของตน ถึงกับทำร้ายชีวิตอื่นมากมาย
เพื่อสนองตัณหาความพึงพอใจของตนเอง
บางคนกลับเสียสละความเจริญรุ่งเรืองตนเอง
เพื่อผดุงสันติสุขของโลก มีชีวิตร่วมกับคนนับ
พันนับหมื่น บางคนใช้ชีวิตตนเองสร้างความ
สำเร็จในหน้าที่การงานให้แก่ตนเอง ดังคำที่ว่า 
"สร้างคุณธรรม  สร้างคุณประโยชน์  สร้าง
สัจจะวาจา" คนบางคนใช้ชีวิตตนเองปกป้อง
ความอยู่รอดของปวงชนในชาติ ทำให้ประเทศ
ชาติรุ่งเรือง  ประชาชนมั่งคั่ง
       
ชีวิตของคนดี  ล้วนได้รับการอวยชัยให้พรจาก
ผู้คน ปรารถนาให้เขามีอายุยืนนาน   ส่วนคนเลว
ย่อมมีแต่คนก่นด่าสาปแช่งว่า ทำไม่ไม่ตายสักที
       
ชีวิต  ควรมีสีสัน  มีความหมาย  มีคุณค่า คุณค่า
ของชีวิต คือการใช้ชีวิตของตน  ขับเคลื่อนชีวิต
ที่มากมายสุดประมาณ ให้โลดแล่นไปต่อสู้
ฟันฝ่าไป
       
มีผู้นำอังกฤษท่านหนึ่งกล่าวว่า  "ชีวิตเห็นความ
รุ่งโรจน์จากแสงชั่ววาบ  เห็นความจริงจากปกติ"  
ในจักรวาล ขุนเขา สายน้ำ  ดอกไม้ใบหญ้าล้วน
มีชีวิต  บางคนใช้ความงามของศิลปะ ใช้เสียง
บรรเลงของดนตรี   ใช้หลักการก่อสร้าง หรือ
กระทั่งนักวิทยาศาสตร์ใช้สิ่งที่เขาคิดค้นขึ้นมา
เป็นเครื่องแสดงออกถึงชีวิต
       
คุณค่าของชีวิตคือความรัก  ความหมายของ
ชีวิตคือการถนอม เช่นเสื้อผ้าชุดหนึ่ง โต๊ะเก้าอี้
ตัวหนึ่ง เครื่องปรับอากาศเครื่องหนึ่ง  รถยนต์
สักคัน  ถ้าคุณถนอมรักมัน ไม่ทำร้ายมันตาม
อำเภอใจ  ให้มันอยู่รับใช้นานสักหน่อยก็เท่ากับ
เป็นการยืดอายุมัน   ในธรรมชาติทุกหนแห่ง
ล้วนมีชีวิต ดังคำที่ว่า "โลกทั้ง ๓ อยู่ที่ใจ  
ธรรมทั้งปวงอยู่ที่วิญญาณ" เช่นนาฬิกาบอก
เวลา  เราใช้ใจ  ใช้ปัญญาสร้างมันขึ้นมา
ถ้าไม่มีใจไม่มีสติปัญญาของเรา  มันจะสำเร็จ
ได้อย่างไร   ดังนั้น ในนาฬิกาจึงมีชีวิตของเรา
อยู่   บ้านหลังหนึ่ง  เพราะเราเป็นผู้ออกแบบ
ควบคุมการก่อสร้างจึงสร้างสำเร็จ   บ้านจึง
มีชีวิตของเราอยู่ หรือแม้แต่ต้นไม้คุณคิดว่า
มันไม่มีชีวิตหรือ?   คุณลองร้องเพลงชื่นชม
มันสิ   ดอกไม้ใบหญ้าเหล่านั้นจะสวยสด
งดงามยิ่งขึ้น แต่ถ้าคุณดุด่ามัน  มันจะอับเฉา
เศร้าหมอง   ดังนั้นในหนังสือรากผักโฝกวง
กล่าวว่า  "ใบไม้ผลิไม่ใช่ฤดูกาล แต่คือภายใน 
ชีวิตไม่ใช่ร่างกาย  แต่คือจิตใจ" เมื่อคุณเอา
ชีวิตหลอมรวมเข้ากับธรรมชาติ   ธรรมชาติ
ในจักรวาลจะโลดแล่น เต้นไปในจังหวะเดียว
กับคุณ ดูสิ  มียามใดบ้างที่ชีวิตขาดความ
แจ่มใส