第六冊  255頁

凡做一件事,都有一定的過程,也有一定的
結果。有時過程是好的,結果是壞的;有時
過程是壞的,結果是好的。例如生兒育女,
兒女成群,讀書求學,都是好的;但是最後
卻走入歧途,不是背叛國家,作奸犯科,
就是淪為江洋大盜,多少的過程苦心,最後
落得一個不好的結果。

但也有的夫妻無兒無女,他撿來一個路邊的
棄兒,骯髒懶惰,蠻橫無禮,但是經過愛心
的教育過程,小孩一變而成乖巧伶俐,不但
孝順養父養母,而且服務鄰里,勤於工作,
持家立業,有了一個美好的結果。

有的婦女,最初怎麼樣也不肯嫁給那個男
的,但是結婚以後,男有情女有愛,前面的
過程是不好,後面卻有了很好的結果。
當然,也有多少的青年男女情投意合,海誓
山盟,但是結婚不久,又再離異分飛,甚至
惹下多少恩怨情仇,這就是好的過程,未必
有好的結果。

又如台灣為了實施民主選舉,選賢與能,
立意過程都是好的,但是結果選出一些自私
自利,玩法弄權之徒,這是始料未及的不好
結果。

有的過程不好,結果是好的,例如秦始皇築
長城、隋煬帝開運河,過程是拉伕勞民,
民窮財盡;但結果是提高國防,貫通南北,
帶動地方繁華,千百年來後代子孫更是蒙受
其利。

世間上凡一切事,都沒有絕對的好壞,任何
事情都是有人吃虧,也有人討便宜,例如建
一棟大樓,工程人員經過千辛萬苦 ,建好
以後,住者居家安詳,就是好的結果。

做事要想有好的結果,在過程中就必須詳加
注意,按部就班,使其有好的過程,也有好
的結果。有時已經投資成本,犧牲奉獻,
在過程上已經盡心盡力,但是沒有持之以
恆,半途而廢,導致功虧一簣,因此能夠按
照計畫,有始有終,才能有一個好的結果。

現代人做事,都有科學的標準,例如經商,
一定要做市場調查、資本評估、未來推廣、
人工原料,把過程都設想周全,甚至投資者
是否志同道合?是否道德俱全?如果慎於過
程,則必有良好的結果。過程不可存僥倖的
心理,應該多方思考,多方研究。所謂有好
的開始,就是成功的一半,所以有周全的過
程,必定有成功的結果。


《人間福報》二○○一年九月二十六日


ไม่ว่าจะทำอะไรสักเรื่อง  ก็ต้องมีขั้นตอน และมี
ผลสรุปที่แน่นอน บางครั้งขั้นตอนดี  ผลสรุป
ไม่ดี  บางครั้งขั้นตอนไม่ดีแต่ผลสรุปออกมาดี 
เช่นการเลี้ยงดูบุตรธิดา ส่งเสียให้ได้รับ
การศึกษา ทั้งนี้ล้วนเป็นเรื่องดี  แต่สุดท้ายลูก
กลับเดินออกนอกลู่นอกทาง เป็นกบฏต่อ
ประเทศชาติ เป็นโจรผู้ร้ายกระทำผิดกฎหมาย จากขั้นตอนที่เฝ้าวางไว้อย่างดี  ผลสรุปสุดท้าย
กลับออกมาไม่ดี แต่ก็มีสามีภรรยาบางคู่ไม่มี
บุตรธิดา ไปเก็บเด็ก ข้างถนนมาเลี้ยงเนื้อตัว
สกปรก มอมแมม ก้าวร้าว เกเร  หลังจากผ่าน
การเอาใจใส่อบรมสอนสั่ง เด็กน้อยกลายเป็น
เด็กฉลาดเชื่อฟัง  ไม่เพียงกตัญญูต่อพ่อแม่
บุญธรรม ยังให้ความช่วยเหลือเพื่อนบ้าน  
ขยันทำการงานตั้งหลักปักฐานให้ครอบครัว   
นี่ผลสรุปออกมาดี
       
สุภาพสตรีบางคน ตอนแรกทำยังไงก็ไม่ยอม
แต่งงานกับชายผู้นั้น แต่หลังจากแต่งงานแล้ว  
ต่างมีความรักมีน้ำใจให้กัน แบบนี้ขึ้นต้นมี
ขั้นตอนไม่ดี ลงท้ายกลับได้ผลสรุปที่ดี 
แน่นอนว่า ยังมีชายหญิงจำนวนไม่น้อยที่รัก
ใคร่รู้ใจกัน  สาบานว่าจะไม่แยกจากกัน แต่
แต่งงานกันได้ไม่นาน กลับแตกแยกหย่าร้าง
กัน บางครั้งอาจกลายเป็นความเคืองแค้น นี่คือ
ขั้นตอนดีแต่ไม่แน่ว่าจะได้ผลสรุปที่ดีตามมา
หรือเช่นในไต้หวันที่ต้องการดำเนินการเลือกตั้ง
ประชาธิปไตย คัดเลือกคนดีมีความสามารถ  
ความตั้งใจนี้เป็นขั้นตอนที่ดี แต่ผลสรุปกลับ
เลือกได้คนที่เห็นแก่ประโยชน์ส่วนตัว  พวก
บ้าอำนาจ นี่คือผลสรุปที่คาดคิดไม่ถึง
       
บางทีขั้นตอนไม่ดี  ผลสรุปออกมาดีก็มี  เช่น
จักรพรรดิฉินซีที่สร้างกำแพงเมืองจีน หรือ
จักรพรรดิสุยหยางตี้ที่ขุดคลองคมนาคม  
ขั้นตอนคือเกณฑ์แรงงานประชาชน ผลาญเงิน
ในท้องพระคลัง  ประชาชนยากจนข้นแค้น แต่
ผลสรุปคือความเข้มแข็งในการป้องกันประเทศ
ชาติ ภาคเหนือและภาคใต้เชื่อมต่อถึงกัน สร้าง
ความเจริญรุ่งเรืองแก่เศรษฐกิจการค้าเพราะ
คลองที่ขุด เป็นเวลานับพันปีที่ลูกหลานคน
รุ่นหลัง ได้รับประโยชน์จากกการนี้

เรื่องราวต่างๆในโลกนี้   ไม่มีอะไรที่ดีสุดๆ  
หรือเลวสุดๆ ไม่ว่าเรื่องอะไรย่อมต้องมีคน
เสียเปรียบ  และมีคนได้เปรียบ เช่นการสร้าง
ตึกใหญ่สักหลัง วิศวกรคนงานต้องทุ่มเทแรง
กายเหนื่อยยากแสนสาหัส   แต่เมื่อสร้างเสร็จ
แล้ว ผู้เข้าอยู่อาศัยมีความสงบร่มเย็น  
อย่างนี้คือผลสรุปออกมาดี

การทำอะไรต้องคิดว่ามีผลสรุปออกมาดี
ในระหว่างดำเนินการตามขั้นตอนจึงมีความ
รอบคอบระมัดระวังเป็นไปตามขั้นตอน  และ
ได้ผลสรุปออกมาดี  บางครั้งได้ลงทุนลงแรง
ไปแล้วพยายามทำอย่างสุดจิตสุดใจแล้ว  แต่
เพราะไม่ยืนหยัดยึดมั่นละทิ้งกลางครัน  เป็น
ผลให้เกิดความเสียหาย ฉะนั้นถ้าสามารถทำ
ไปตามขั้นตอน   ตั้งแต่ต้นจนจบจึงจะได้
ผลสรุปที่ดีออกมา

คนสมัยนี้  ทำอะไรก็ถือเอามาตรฐาน
วิทยาศาสตร์  เช่นทำการค้าต้องทำการสำรวจ
ตลาด ประเมินต้นทุน  แผนการขยายในอนาคต
วัตถุดิบ คนงาน กำหนดขั้นตอนอย่างรอบคอบ
แม้แต่ผู้ร่วมทุนก็ยังคำนึงว่ามีเป้าหมายเหมือน
กันหรือเปล่า มีคุณธรรมครบสมบูรณ์ไม๊  ถ้ามี
การวางขั้นตอนที่รัดกุมเช่นนี้ย่อมได้ผลสรุป
ที่ดีแน่นอน จะทิ้งให้เป็นเรื่องของโชคชะตา
บันดาลไปไม่ได้ ทุกอย่างควรตรึกตรองให้
รอบคอบ
       
ดังคำที่ว่า เมื่อมีการเริ่มต้นที่ดี  เท่ากับสำเร็จ
ไปแล้วครึ่งหนึ่ง ฉะนั้น  การมีขั้นตอนที่
รอบคอบรัดกุม  ย่อมมีความสำเร็จเป็นผลสรุป
แน่นอน