第三冊  306頁

「人無千日好,花無百日紅」,這就是無常
的寫照!「月有陰晴圓缺,人有旦夕禍
福」,這也是無常的意義!

無常,就是遷流、變易的意思。世界上的人
物你我、有情無情等,哪有不遷流變化的東
西呢?

無常,不限於某一人、某一事,它有普遍性
的意義;無常,不受權利大小的影響,它有
平等性的意義。世間萬事萬物,都有無常的
現象,所以說「無常」就是真理。

世界上很多美好的東西,因為有「無常」,
所以它是缺陷的。青春美貌,它不能永遠常
在;名位權力也不能永遠擁有。再如金錢財
富,隨來隨去,甚至我人的身體,依科學家
的研究,從細胞的組織來看,昨日之我已不
是今日之我,今日之我當然也不會是明日之
我。不斷的遷流,不斷的變易,所以都是無
常的啊!

無常不是完全消極的,本來沒有的,因為
「無常」,也可以改變一切現象。我貧窮,
因緣際會,我發財了;我愚笨,但勤勞苦
讀,一變而成聰明了。本來無兒無女,忽
然妻子弄璋弄瓦,兒女成群;本來空曠的
土地,集合建材而成高樓大廈,所謂「空
中生妙有」,這不都是無的現象嗎?

無常不可怕,無常也躲避不了!遺憾的
是,人一聽到「無常」,就如同「談虎色
變」,難道懼怕無常,就能不受無常真理
的原則而遷流嗎?

從小看到花開花謝,你在無常裡沒有得到
警覺嗎?從小看到人生人死,你在生死裡
面還沒有所體悟嗎?所以,吾人要常體悟
「無常」,在「無常」裡找尋自己的
「未來」:未做完的事情要趕快做好,
免得無常到來,未萌其志,未盡其願;
如果想要做的事,趕快積極去完成,因為
不積極完成,無常一到,將是終生遺憾
啊!

無常,真是美妙啊!所謂「壞的不去,
好的不來。」無常的損壞是痛苦的、是
悽慘的;但無常的新生,也是喜悅的、
建設的。我們可以把壞的變成好的;我們
也可以把無常超越世間之外,那就是一個
永恆的真如法界了。


《人間福報》二○○○年十二月二十八日


"คนไม่มีดีพันวัน   ดอกไม้ไม่บานร้อยวัน" นี่คือ
ความจริงของอนิจจัง "พระจันทร์ยังมีข้างขึ้น
ข้างแรม  มีจันทร์เสี้ยวมีเต็มดวง คนก็มีเช้าดี
บ่ายร้าย"  นี่คือความหมายของอนิจจังไม่เที่ยง
       
อนิจจัง   หมายถึงการเปลี่ยนแปลง  การเคลื่อน
ย้ายถ่ายเท มนุษย์และสรรพสิ่งบนโลกใบนี้  
สิ่งมีชีวิต ไม่มีชีวิต มีสิ่งใดบ้างที่ไม่มีการโยกย้าย
เปลี่ยนแปลง
       
อนิจจัง  ไม่จำกัดอยู่ที่คนใดคนหนึ่ง เรื่องใดเรื่อง
หนึ่ง มันมีความหมายในมุมกว้าง  อนิจจัง  ไม่ถูก
ครอบงำโดยอำนาจน้อยใหญ่ มันมีความหมาย
ที่มีลักษณะเสมอภาค สรรพสิ่งในโลกนี้ ล้วนมี
ปรากฏการณ์ของอนิจจัง   จึงกล่าวว่า  "อนิจจัง" 
คือสัจธรรม ในโลกนี้มีสิ่งงดงามมากมาย  
เพราะว่ามี อนิจจัง มันจึงเป็นสิ่งบกพร่อง 

เยาวชนหน้าตาหมดจดงดงาม  แต่ไม่อาจดำรง
คงอยู่ตลอดไป ชื่อเสียงอำนาจก็ไม่ดำรงอยู่
ตลอดไปเช่นกัน กระทั่งทรัพย์สมบัติ มีมาก็มีไป 
แม้แต่ร่างกายเรา  ตามผลการศึกษาทาง
วิทยาศาสตร์ พบว่าโครงสร้างของเซลล์ใน
ร่างกายเราเมื่อวานนี้ก็ต่างกับวันนี้ ตัวเราในวันนี้
ก็ไม่ใช่ตัวเราในวันพรุ่งนี้ มีการเปลี่ยนแปลง โยกย้ายถ่ายเทอยู่ตลอดเวลา ทั้งหมดล้วนเป็น
อนิจจังไม่เที่ยง
       
แต่อนิจจังก็ไม่ใช่เรื่องเลวร้ายไปเสียหมด สิ่งที่
เดิมทีไม่มี เพราะความเป็นอนิจจัง จึงสามารถ
เปลี่ยนแปลงสภาพการณ์ได้  เราจนแต่เมื่อเหตุ
ปัจจัยครบองค์  เราจึงรวย  เราโง่เขลา  แต่มี
วิริยะพากเพียร เรากลายเป็นคนฉลาดขึ้นมาได้ 
เดิมทีเราไม่มีลูกเต้าไปไปมามาภรรยาเกิดท้อง
ตั้งครรภ์มีลูกหลานเต็มบ้าน เดิมทีเป็นที่
โล่งกว้าง ปะเหมาะ เคราะห์ดีกลายเป็นตึกสูง
ใหญ่ สมดังที่ว่า "ความว่างบังเกิดสิ่งมหัศจรรย์" 
ทั้งหมดนี้คือปรากฏการณ์ของความไม่เที่ยง
       
อนิจจังไม่ใช่เรื่องน่ากลัว  และไม่อาจหลบ
เลี่ยงได้ ที่น่าเสียดายคือ พอคนได้ยินคำว่า 
อนิจจัง ก็หน้าถอดสีเหมือนเจอเสือ หรือว่า
การกลัวจะหลีกหนีกฎของสัจธรรมแห่ง
อนิจจังไปได้หรือ
       
ตั้งแต่เล็กเห็นดอกไม้บานแล้วร่วงโรย ในความ
เป็นอนิจจังนี้ คุณไม่เกิดสำนึกรู้บ้างหรือ?   เห็นคนเกิดคนตายมาตั้งแต่เล็ก คุณไม่เกิด
ความรู้แจ้งจากการเกิดตายนี้บ้างหรือ? 

ฉะนั้นเราควรต้องรู้แจ้งถึงอนิจจัง ค้นหา
อนาคตของตนเองจากอนิจจัง เรื่องที่ยังทำ
ไม่เสร็จให้รีบเร่งทำให้เสร็จ เพราะถ้าไม่เร่ง
ทำให้เสร็จ เมื่อความไม่เที่ยงมาถึง จะเสียใจ
ไปตลอดชีวิต
       
อนิจจัง  ช่างงดงามเสียจริง ที่ว่า "สิ่งเลวไม่ไป 
สิ่งดีไม่มา" ความเสียหายจากอนิจจังคือ
ความเจ็บปวด ความโศกเศร้า แต่สิ่งที่เกิดใหม่
จากอนิจจัง  คือความปิติยินดี  สร้างสรรค์
เราสามารถเปลี่ยนสิ่งเลวให้เป็นสิ่งดีได้ และ
เราก็สามารถเอาอนิจจังวางอยู่เหนือโลกได้
นั่นคือธรรมธาตุที่เป็นต�