ปรมาจารย์ตั๊กม้อหรือพระโพธิธรรม จาริกจากอินเดียได้นำเอาหลักธรรมเซนที่ว่าด้วยจิต
วิญญาณ ไร้ซึ่งอักษรหนังสือสู่ประเทศจีน จึงมีคำกล่าวว่า

            ตั๊กม้อไร้อักษรจากชมพูทวีป ล้วนพึ่งความเพียรภาวนาจิต

            ท่านตั๊กม้อสอนธรรมโดยไม่ใช้ตัวอักษรหนังสือ ไม่เล่นสำนวนโวหาร ใช้เพียงจิตตรองตรึก
ทำความเข้าใจ เราต้องใช้จิตใจไปเก็บเกี่ยวพุทธธรรม ไม่ใช่อาศัยลมปากวาทะกรรม และก็ไม่ใช่
แค่พนม ก้มกราบ สวดมนต์ ไหว้พระ ตามพิธีกรรม เท่านั้น แต่ควรหมั่นสำรวจตรวจตราภายในจิตใจ
เราว่ามีเมตตากรุณาหรือเปล่า? มีความอดกลั้น มีสติปัญญา มีพุทธธรรมหรือไม่?

            ถ้าจะเสวนาอัตตบนกระดาษ พู่กันเงาจุ่มแห้ง..ทะเลสาบต้งถิง ถ้าคุณจะพูดถึงอัตตาตัวตน
อธิบายกันตามตัวอักษรบนกระดาษแล้วละก้อ คุณกำลังเดินผิดทางแล้ว
            อักษรภาษา เป็นเพียงเครื่องมือการสื่อสารชนิดหนึ่ง เป็นเพียงสะพานเชื่อม แต่ไม่ใช่ความ
เป็นจริง ไม่ใช่ธรรมะ เฉกเช่นภาพวาดขนมผิงไม่ช่วยให้อิ่มท้องได้ คนที่เรียนรู้เจนจบในสัจธรรม
ตามตัวอักษร แต่ไม่สามารถนำไปปฏิบัติให้เห็นเป็นประจักษ์ทั้่งกายใจได้แล้ว คนผู้นั้นไม่ใช่เซน
ตัวจริง 
            ในอดีตมีพระราชาองค์หนึ่งปิดประกาศแจ้งว่า ถ้าคนที่สามารถเล่นพิณได้ตลอดเวลาสาม
วันสามคืนโดยไม่พักผ่อนนอนหลับเลย พระราชาจะประทานรางวัลเป็นวัว ๑๒ ตัว 
            เมื่อข่าวนี้ประกาศออกไป นักดนตรีทั้งหลายภายในประเทศต่างพากันมาเสนอตัว ในจำนวน
นี้มีนักดนตรีคนหนึ่งมีเสียงดี ร้องเพลงไพเราะ บรรเลงพิณได้ยอดเยี่ยม เพื่อหวังจะให้ได้วัว ๑๒ ตัว
เขาจึงพยายามเล่นพิณอย่างสุดชีวิต เมื่อสามวันสามคืนผ่านไป พระราชาไม่ได้พระราชทานรางวัล
ให้เขาตามที่ตรัสไว้ นักดนตรีคนนั้นไม่พอใจมาก จึงถามพระราชาว่า "ทำไมพระองค์ไม่ปฏิบัติตาม
สัญญาไว้"
 พระราชาตอบอย่างเย็นชาว่า "เพื่อให้ได้วัว เจ้าจึงพยายามดันทุรัง เล่นไปร้องไป เพียง
แต่ให้คนหลงดีใจแบบลมๆ แล้งๆ ข้าไม่ให้รางวัลแก่เจ้าเป็นวัว ๑๒ ตัวตามที่ลั่นวาจาไว้ ก็เพราะ
ต้องการให้เจ้าดีใจแบบลมๆ แล้งๆ เช่นกัน เราต่างไม่มีใครได้เปรียบเสียเปรียบ ไม่มีใครได้เปรียบ
ใคร" 


            ผู้ปฏิบัติเซน ในจิตใจต้องมีพรหมวิหารสี่ ต้องมีเมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา ต้องรุ้แจ้ง
แทงตลอดถึงเจตนารมณ์ของปรมาจารย์ตั๊กม้อ ในการที่ท่านนำธรรมมาจากเบื้องตะวันตก เราจึง
จะสามารถท่องเที่ยวเข้าไปในทะเลแห่งเซนได้ ตัวอักษรบนหนังสือเป็นความปีติลมๆ แล้งๆ เป็น
เพียงภาพลวงตา ไม่จริงแท้เป็นที่สุด...