โศลกบทนี้มีที่มาจากเรื่องราว ซึ่งเกิดขึ้นสมัยราชวงศ์ซ่ง ระหว่างอาจารย์เซนโฝอิ้น 
กวีซูตงโพ และบัณฑิตฉินเส้าอิ๋ว จนกลายเป็นโกอานแบบฉบับ

         เรื่องมีอยู่ว่าวันหนึ่ง ฉินเต้าอิ๋วกับซูตงโพ กำลังนั่งรับประทานอาหารด้วยกัน เห็นบนโต๊ะมี
เหาตัวหนึ่งกำลังค่อยๆ คืบคลานไป ซูตงโพ จึงกล่าวว่า "ร่างกายมนุษย์น่าช่างสกปรกเสียจริง ท่าน
ดูซิ สิ่งสกปรกบนร่างกายกลายสภาพเป็นเหาไปหมด"

         ฉินเส้าอิ๋ว ตอบว่า "เหาที่ไหนมาจากสิ่งสกปรกบนร่างกายคน มันมาจากฝ่ายต่างหาก"
         คนหนึ่งว่ามาจากสิ่งสกปรก อีกคนหนึ่งว่ามาจากฝ้าย ต่างถกเถียงยึนยันความเห็นของตน
ไม่เป็นที่ยุติ ในที่สุดจึงตกลงใจพากันไปถามพระอาจารย์เซนโฝอิ้น ขอให้ท่านพิจารณาตัดสิน

         ซูตงโพ สบโอกาสเข้าพบอาจารย์เซนโฝอิ้นก่อน เมื่อกราบนมัสการแล้วจึงกล่าวว่า "ท่าน
อาจารย์ ท่านต้องช่วยข้านะ ท่านต้องบอกว่าตัวเหาเกิดจากสิ่งสกปรก อย่าให้ข้าต้องพ่ายแพ้แก่
ฉินเส้าอิ๋วได้นะ"

         อาจารย์เซนโฝอิ้น ยิ้มแล้วพยักหน้าตอบว่า "ได้ ได้"
         ซูตงโพเพิ่งก้าวพ้นประตูไป ฉินเส้าอิ๋วก็เข้ามาพบ แล้วก็พูดกับท่านโฝอิ้นเช่นกันว่า "ท่าน
อาจารย์ๆ ท่านต้องช่วยข้านะ ท่านต้องบอกว่าตัวเหานั่นเกิดจากฝ้ายท่านพูดเช่นนี้ ข้าจึงจะชนะ
ซูตงโพ" ท่านเซนโฝอิ้นก็พยักหน้ารับว่า "ได้ ได้"

         ทั้งสองมั่นใจว่าท่านโฝอิ้นต้องช่วยตน ชัยชนะอยู่ในกำมือเป็นแน่แท้
         วันรุ่งขึ้นเมื่ออยู่ต่อหน้าคนทั้งสอง ด้วยคำพูดเพียงประโยคเดียวของอาจารย์เซนโฝอิ้น ช่วย
คลี่คลายความขัดแย้งของทั้งสองบัณฑิตได้อย่างแนบเนียน

         ท่านโฝอิ้นกล่าวว่า
         "พุดถึงตัวเหา หัวของมันเกิดจากสิ่งสกปรก กายของมันเกิดจาฝ้าย"
         ทั้งซูตงโผและฉินเส้าอิ๋วต่างอึ้ง ยอมรับนับถือในอัจฉริยะภาพของท่านโฝอิ้น ท่านตัดสิน
ข้อขัดแย้งของทั้งสองอย่างไม่ลำเอียง ด้วยอุบายอันแยบคายยิ่ง

         โศลกบทนี้ จึงเป็นสูตรเด็ดของการคลี่คลายข้อขัดแย้งเป็นอย่างดี
         คุณดูสิ ลมวสันต์ต้นหนึ่งมีสองขั้ว ขั้วหนึ่งกิ่งก้านชี้ไปทิศใต้ที่อบอุ่น อีกขั้วชี้ทิศเหนือที่
หนาวเย็น แต่ทั้งสองกิ่งต่างก็มาจากลำต้นเดียวกัน ตามความเห็นของครูจึงมองว่าจะเอาชนะ
คะคานกันไปใย ตัวเหาสำคัญไฉน?

         ท่านโฝอิ้นกล่าวเตือนสติซูตงโพและฉินเส้าอิ๋วว่า
         "กลีบหนึ่งร่อนไปทางตะวันตก อีกกลีบปลิวไปทางทิศตะวันออก ท่านทั้งสองอย่าได้ถกเถียง
โต้แย้งกันเลย"