ศึกษาธรรมเหมือนยามเฝ้าประตูเมือง
         คนเราไม่ว่าจะศึกษาหาความรู้ก็ดี ทำการงานก็ดี ปฏิบัติธรรมก็ดี ต้องเป็นเหมือนยามรักษา
การณ์เฝ้าประตูเมือง คอยระแวดระวังภัยทุกทิวาราตรี ตื่นตัวอยู่ทุกเวลานาที พร้อมที่จะป้องกัน
ศัตรูมารุกรานได้ตลอดเวลา

         กลางวันระวังโจร กลางคืนเฝ้าตื่นตัว
         พุทธศาสนาเปรียบเทียบร่างกายมนุษย์เป็นเหมือนหมู่บ้าน แต่มีโจร ๖ คนอาศัยอยู่ และคอย
ก่อกวนสร้างความปั่นป่วนให้กับหมู่บ้านแห่งร่างกายนี้ตลอดเวลา ทำให้เราไม่อาจอยู่อย่างสงบสุข
ได้

         โจรทั้ง ๖ นี้ก็คืออายตนะ ๖ อันมี ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจของเรานี่เอง
         
          สายตาที่มักคอยสอดส่องสิ่งสวยๆ งามๆ หูอยากจะฟังแต่สิ่งที่ไพเราะเสนาะโสต จมูกอยาก
สูดดมกลิ่นหอมๆ ร่างกายอยากอยู่ในที่สัมผัสอ่อนนุ่มสะดวกสบาย ลิ้นอยากลิ้มชิมรสอร่อย จิตใจ
หลงไหลเสพสุข แสงสีสิ่งเย้ายวนบันเทิงโลก

         ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจนี้ จะสัมผัสกับอายตนะภายนอก ๖ อันมี สี เสียง กลิ่น รส สัมผัส และ
ธรรมารมย์อยู่ตลอดเวลา ถ้าควบคุมไม่ดี มันจะร่วมมือกันจู่โจมก่อกวนกายใจเรา โดยมีอายตนะ
ภายใน ๖ เป็นไส้ศึกคอยเปิดประตูเมืองขานรับ

         แล้วเราจะป้องกันบ้านเมืองของเราได้อย่างไร จึงจะปกปักษ์รักษาหมู่บ้านแห่งร่ายกายเรา
ให้มั่นคงไว้ได้
         สิ่งสำคัญที่สุด คือปลุกเจ้าบ้านของเราให้ตื่นตัว เจ้าบ้านก็คือจิตเดิมแท้ของเรา ตัวตนของเรา
โพธิจิตในตัวเรานั่นเอง

         แม่ทัพกองพลออกกฎบงการสั่ง ศึกสงบมิต้องพึ่งศาสตราวุธ
         คำสั่งต้องมีผล แม่ทัพจึงจะนำทัพเข้าปราบข้าศึกศัตรู จนกระทั่งประสบชัยชนะได้ การ
ประคอบจิตใจคือ กุญแจสำคัญของการฝึกปฏิบัติ เรามักจะโทษคนอื่นว่าไม่ฟังสิ่งที่เราพูด ความ
จริงตัวเราเองก็ใช่ว่าจะฟังสิ่งที่ตัวเองพูด บางครั้งในใจคิดว่าจะไม่โลภไม่โกรธ แต่สิ่งที่กระทำ
ออกมาก็หนีไม่พ้น โลภ โกรธ หลง จิตในใจตัวเองจึงเป็นผู้ที่ไม่เชื่อฟังเราที่สุด
         ดังนั้นต้องเสริมความเข้มแข็งแก่จิตใจ ต้องให้ หู ตา จมูก ลิ้น กาย ใจ ปฏิบัติตามคำสั่งจาก
ภายใน ให้มองในสิ่งที่ควรมอง ฟังในสิ่งที่ควรฟัง พูดในสิ่งที่ควรพูด เดินเมื่อต้องเดิน
         ต้องเคารพตัวเอง ยอมรับตัวเอง ยืนหยัด และวางกรอบตัวเอง เอาความคิดการกระทำทั้งหมด
อิงเข้ากับหลักการดำเนินชีวิต ตามหลักมรรคมีองค์แปด คือการเห็นชอบ ดำริชอบ เจรจาชอบ การ
งานชอบ การเลี้ยงชีพชอบ การพยามยามชอบ การระลึกชอบ และการตั้งมั่นชอบ

         เมื่อสามารถเอาชนะจิตใจตนเองได้ ก็สามารถเอาชนะทุกสิ่งได้...